หน้าหนังสือทั้งหมด

คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
285
คำสอนทางธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๐ อตฺถจริยาย ด้วยประพฤติประโยชน์แก่กันในคราวที่ต้องการ ๑ สมานตฺตตาย ด้วยความเป็นผู้ มีตนสม่ำเสมอ ๑ อวิสวาทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา
บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยชน์ของกันและกัน ทั้งนี้ การรักษาประโยชน์ของผู้อื่นจะช่วยให้ประโยชน์ของตนมั
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
289
การจัดการราชกิจและพระราชกรณียกิจ
๒๙๔ ปลดปละอำนาจที่จะพึงใช้ในราชกิจหรือ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัย ขนบธรรมเนียมลางอย่าง เช่นในกาลก่อน คนพลเรือนไม่ได้เพื่อจะอยู่ตามลำพัง ต้องมีสังก
บทความนี้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธร
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
318
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๒๓ กรณียะนี้ นับว่าเป็นสัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจคนให้จงรักภักดี เป็นสังคหะวัตถุอย่างสำคัญ ประการหนึ่ง จัดเข้าในรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยสังขิตตนัย ด้วยประการฉะนี้ รัฏฐ
กรณียะนี้มีความสำคัญในการสร้างความรักและภักดีต่อชาติ ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของรัฏฐาภิบาลโนบาย เพื่อส่งเสริมความเจริญสิริสวัสดิ์ของพระองค์และประเทศ การปฏิรูปการิตาจัดเป็นคุณสมบัติที่ล้ำเลิศเนื่องจากช่วยส
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
335
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
(เจริญ ญาณวรเถร) สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พ. ศ. ๒๔๗๖ ๓๔๐ ขันติ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๖) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ ๑ โสรัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑. ขันติ นั้น คือความอดกลั้นต่อวัตถุไม่เป
ในการศึกษาเกี่ยวกับขันติในปี พ.ศ. 2476 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของขันติในการรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ป
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อหิ นาโคว สงฺคาเม อติวากย์ ติกฺขิสส์ ๓๔๒ จาปาโต ปาติ สร์ ทุสสีโล หิ พหุชฺชโน ។ เราจักอดกลั้นถอยคำเกิน เหมือนช้างที่ทนลูกศร อันตกจากแห่งในสงคราม เพราะหมู่ชนเป็น
เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์: ผู้ประพฤติธรรม
344
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์: ผู้ประพฤติธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๔๙ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงใคร่ธรรม ทรงถือธรรมเป็นหลักทรงชักนำ ราชบริษัทแลพสกนิกรในทางธรรม เป็นเอกอัครศาสนูปถัมภก ทรงนิคคหะผู้ประพฤติละเมิด ธรรม ทรงปั
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ทรงเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภกที่มีความสำคัญในการชักนำราชบริษัทและพสกนิกรให้ยึดถือธรรม เป็นผู้ที่ทรงมีพระราโชบายในการปกครองและการบริหารราชการเพื่อให้เกิดความระเบียบ
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
354
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๘๒ ๑ ๓๕๙ ในปีนี้ (๒๔๘๒) จักถวายวิสัชนา ธรรม ๓ ประการ คือไมตรี สัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ (ไมตรีถวาย พ. ศ. ๒๔๘๑) สัจจะนั้น ได้แก่ความซื่อตรงในกันแลกัน เป็น
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีที่สำคัญ ทำให้เกิดคว
ธรรมะกับอธรรม: การต่อสู้ระหว่างความดีและความชั่ว
356
ธรรมะกับอธรรม: การต่อสู้ระหว่างความดีและความชั่ว
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เพื่อยังคนทั้งหลายให้ได้รับความร่มเย็นแห่งการปกครองเสมอหน้ากันแลป้องกัน ๓๖๑ ศัตรูภายนอก ไม่ให้มาย่ำยีดีฑา, ธรรมะแลอธรรม ๒ อย่างนี้ ปฏิปักษ์ต่อกันดุจขาวกับดำต่าง
ข้อความนี้ส่งเสริมให้ผู้คนสนใจในการปฏิบัติธรรมและสร้างความดี โดยอ้างอิงจากธรรมชาดก เอกาทส นิบาต เป็นมุมมองที่ให้ความหมายถึงการต่อสู้ระหว่างธรรมะและอธรรมะ ที่มีมาแต่โบราณ และการเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวั
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย
358
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๖๓ พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ มีบรรยายดังรับพระราชทานถวายวิสัชนามานี้ ธรรม ๓ ประการ คือ ไมตรี ๑ สัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ เป็นคุรสมบัติ
บทความนี้กล่าวถึงพระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ที่จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ ซึ่งมีพื้นฐานจากธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ไมตรี สัจจะ และรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยเชื่อกันว่าเป็นคุรสมบัติอันล้ำเลิศ ที่นำมาซึ่งวุฒิสิริสว
การวิเคราะห์รัฏฐาภิบาลโนบาย
363
การวิเคราะห์รัฏฐาภิบาลโนบาย
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ៣៦៨ รัฏฐาภิบาลโนบายนี้ เป็นเหตุเจริญรุ่งเรืองมั่นคงแห่งพระราชอาณาจักร จัดเป็นมงคลอัน ยวดยิ่ง นับเป็นที่ ຕ ธรรม ๓ ประการ คือ ธัมมกามตา ความเป็นผู้ใคร่ธรรม ๑ อัตถ
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของรัฏฐาภิบาลโนบายที่ส่งผลต่อการเจริญรุ่งเรืองและมั่นคงของพระราชอาณาจักร พระองค์ได้ทรงประทานวิสัชนาที่ชัดเจนถึงธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ธัมมกามตา, อัตถกามตา และรัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ
คำถวายพระพรแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า
366
คำถวายพระพรแด่สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) สมประสงค์ ดำรงพระองค์อยู่โดยสวัสดี พระคุณนี้จัดเป็นมงคลวิเศษเป็นที่ ธรรม ๒ ประการคือ ธิติ ตาทิตา ๑ ๑ ๒. ๓๗๑ เป็นคุณสมบัติอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์ แก่ท่
ในงานมงคลนี้ ขอให้พระพุทธรัตนะและพระธรรมรัตนะประเสริฐ ร่วมจิตรเสนอบาตรพระราชสมภารพรพระองค์ ให้อยู่ในเกษมสุขตลอดพระชนมายุ และปกครองแผ่นดินให้อยู่ดีมีสุขไม่มีภัยอันตราย พระมหากษัตริย์ทรงมีพระปัญญาจักษุท
ปฐมธรรมแห่งความสำเร็จตามหลักพระพุทธศาสนา
375
ปฐมธรรมแห่งความสำเร็จตามหลักพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ព៨០ แทนพระราชบิดา พระเจ้าพรหมทัตต์ตกพระราชหฤทัยตรัสของพระชนม์ชีพประทานสัจจะว่า จะ คืนโกศลรัฐให้ กุมารนึกถึงพระวาจาพระราชบิดาว่า “จงเห็นยาวดีกว่าสั้น จึงสู้อดกลั
เนื้อหาเกี่ยวกับสัจจะแห่งการดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบคุมอารมณ์แ
หน้า13
378
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ธรรม ๒ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๘๓ ประการ คือ กัตตุกัมยาตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้จะทำ ๑ บุคคลัญญุตา ความรู้จักเลือกบุคคล ๑ เป็นคุณอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ท่าน ผู้ได้ บ
หน้า14
383
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ព៨៨ ธรรม ๒ ประการ คือ อาชวะ ความเป็นผู้ตรง ๆ ๑ ยาจโยคตา ความเป็นผู้ควรเป็นที่ขอ ๑ เป็นคุณสมบัติอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดีแด่ท่านผู้ได้บำเพ็ญจึงได้ชื่อว่า
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
35
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 184 (๑๒๕) คำถามชื่อวิภัตติเป็นต้น ให้ผู้ศึกษาตอบ ๑. โก ธมุม เทเสติ ? ใคร สำแดงอยู่ ซึ่งธรรม ? ๒. สามเณเรน ธมฺโม ปกาสัยเต. ธรรม อันสา
เอกสารสอนเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในเรื่อง วจีวิภาค ภาคที่ ๒ พร้อมตัวอย่างคำถามที่ใช้ในการศึกษา ซึ่งมีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจการใช้ภาษาบาลีในบริบทที่หลากหลาย เช่น การประดิษฐ์คำถามและการอธิบายความหมาย
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 193
44
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 193
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 193 ถาเป็นนปุ๊สกลิงค์ เป็น ธมฺมวาห์ วิเคราะห์ก่อนเป็นกัตตุรูป กัตตุ สาธนะ ลงในอรรถแห่ง ตัสสีละ, วิเคราะห์หลัง เป็นสมาสรูป ตัสสีลสาธน
เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์ของบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของวจีวิภาคที่พูดถึงลักษณะของคำและการใช้ในประโยค ซึ่งมีการยกตัวอย่างเพื่อให้เห็นความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับการใช้คำในบริบทต่าง ๆ รวม
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
56
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 205 ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้า จึงนั่งแล้ว ณ ส่วนข้างหนึ่ง b ៩ ៨ ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้แล้วข้างต้น (๑๓๐) ว่าธาตุกิตก์นั้นไม่แปลก กับธาตุอาขย
ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์นี้ ซึงพระผู้มีพระภาคเจ้าได้กล่าวถึงวาจกซึ่งจัดเป็น ๕ อย่าง โดยมีความเชื่อมโยงกับธาตุอาขยาต มีการอธิบายถึงประเภทต่างๆ ของวาจก รวมถึงตัวอย่างเพื่อแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ง
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสส
167
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสส
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 167 ปญฺญาภูมินิทฺเทโส รูป ทวีสุ ภเวส จตุสุ โยนสุ ปญฺจ คตสุ ปุริมาสุ จตุ วิญญาณฏฐิตสุ ปญฺจ สตฺตาวาเส ปวตฺตติ ฯ เอว ปวตฺตมาเน เจตสุมี นา
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการอธิบายปัญญาภูมินิทฺเทโสที่เกี่ยวข้องกับรูปและธรรมต่าง ๆ รวมถึงการนำเสนอความคิดเกี่ยวกับรูป ธรรม และวิญญาณในมุมมองของพุทธศาสตร์ โดยการใช้คำศัพท์ทางวิชาการที่เกี่ยวข้องเพื่ออธิบ
ความรู้เกี่ยวกับอุภัยพากยปริวัตน์และธรรมในโลก
6
ความรู้เกี่ยวกับอุภัยพากยปริวัตน์และธรรมในโลก
ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๔๓. ธรรม เลิศ ในโลก ๔๔. ความเลื่อมใส ในธรรม เลิศ ในโลก ๔๕. บุคคล ท. ผู้อริยะ ๔๖. คุณ ของบุคคล ท. ผู้อริยะ ๘๗. นาง กษัตริย์ ๔๔. โอรส ของนาง กษัตริย์ ๘๔. พระราชา มาคธ ๕๐.
เนื้อหาอธิบายถึงอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับธรรมเลิศและความเลื่อมใสที่มีต่อธรรมในโลก โดยเน้นความสำคัญของบุคคลประเภทอริยะ และความสัมพันธ์กับพระราชาและธรรมชาติ เช่น รัศมีของพระอาทิตย์และพ
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒: บทเรียนการแปล
7
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒: บทเรียนการแปล
ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 5 ๑๐๖. พฺราหฺมโณ นหานาย นที คโต ๑๐๓. ภิกขู คามิ ปิณฑาย ปวิฏฺฐา ๑๐๘. เสฎฐิโน ภริยา รถน วีถีย คตา ๑๐๕. อิสโย อสฺสเมสุ นิสินฺนา ๑๑๐. รญโญ ปุตโต ชาโต ๑๑๑. ผ
เอกสารนี้เกี่ยวข้องกับการแปลประโยคจากอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ โดยมีการนำเสนอข้อความที่สื่อถึงปรัชญาและหลักการสืบค้น ในส่วนของประโยคที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าและธรรมชาติของสัตบุรุษ พร้อมทั้งมุ่งเน้นถึง